AİLE İÇİ EĞİTİMDE ÇOCUKLA NİTELİKLİ ZAMAN GEÇİRME

Değerli Velilerimiz
Çocuklarımızı büyütürken sık sık kendimize yönelik eleştiriler getirir ve kendimize ait yetersizlik duyguları ifade ederiz.Bunlar arasında en sık şikayet ettiğimiz konu”Çocuğumla yeterli zaman geçiremiyorum.Onunla beraberken ne yapacağımı bilemiyorum”konusudur.
En çok çalışan anne-babalarda rastladığımız bu durumda ilk ve en önemli kuralımızı öncelikle tekrarlayalım:

     ÇOCUKLARIMIZLA GEÇİRDİĞİMİZ ZAMANIN NİCELİĞİNDE ÇOK NİTELİĞİ ÖNEMLİDİR.

     Çatışmalar,karşılıklı kızgınlık ve öfkeler,suçlayıcı ifadelerle dolu konuşmalar,kısacası ileriki yaşlarda  ilişkimizi çıkmaza sokan ve ilişkimizi yaralayan diyaloglarla dolu uzun saatler yerine olumlu iletişim kurabileceğimiz doyumlu bir saat,çocuğumuzun gelişiminde de,bizim için de daha faydalı olacaktır.Peki bu bir saatte neler yapabiliriz?
      Eğer anne çalışıyorsa ve çocukla bir saat gibi kısıtlı bir süre geçirecekse, o süreyi doya doya yaşamayı,çocuğun anlatacağı şeyleri dikkatle dinlemeyi,onun duygularını paylaşabilmeyi,onunla göz teması kurmayı,sevgisini ona hissettirmeyi başarmalıdır.Birlikte geçirilen zamanda çocuğun sevdiği bir faaliyette bulunmak da(örneğin birlikte resim yapmak) aile içi eğitimde önemli olduğu gibi kendisine değer verildiğini hissettirecektir.
     Aile içi eğitimde birlikteliğin kaliteli olması da elbette tek başına yeterli değildir.Anne çocuğuna çok uzun bir süre ayıramayacak kadar yoğun olabilir.Önemli olan , kısa da olsa birlikte geçirilen bu süreyi sürekli kılmaktır.Çocukla göz teması kurarak,karşılıklı paylaşım içinde olara,kaygılarını gidererek,onu rahatlatarak geçirilen zaman ne kadar kısa olsa da çocuk açısından çok önemlidir.Ona verilecek en büyük hediyelerden biridir.Her gün ,kısa da olsa bir zaman dilimini nitelikli ve sürekli bir ilişki içinde geçiren çocuk,annesinin çalışmasından dolayı sağlıklı gelişimini engelleyecek sevgi,şefkat,ilgi gibi eksikliğini tolere edebilir.
    Çalışmayan anneler için de çocukla nitelikli zaman geçirmek önemlidir.Çünkü annenin,çocukla sürekli birlikte olması aile içi eğitim açısından bakıldığında, onunla kaliteli zaman geçirdiğini göstermez.Bu yüzden,anne,çocuğu ile nasıl zaman geçirdiğini yukarıda bahsettiğimiz kaliteli birliktelik çerçevesinde sorgulamalıdır.
    Çocukla kaliteli zaman geçirmek elbette sadece annenin sorumluluğunda değildir.Anne çalışsın ya da çalışmasın, babanın da çocukla kaliteli birlikteliği, onun gelişimi açısından önemlidir. Baba da aile içi eğitimde aktif olarak yer almalıdır.Eğer eşi çalışmıyorsa,baba evin geçimini sağlamakla yükümlü olduğu için çocukla ilgilenmek annenin görevi gibi algılanmamalıdır.Çocuk, anneye olduğu  kadar babaya da ihtiyaç duyar.Bu nedenle,yukarıda bahsettiğimiz nitelikli beraberlikle ilgili tavsiyeler,baba için de geçerlidir.Ayrıca,şu birkaç konuda babaların dikkatini çekmek gerekmektedir:
   -Çocuğun ilk aylarında,anne onun bakımıyla ilgilenip sevgi verirken,babanın onu kucağına alıp oynamasının bağımsızlık duygusu oluşturduğu bilinmektedir.
   -Çocuk oyun oynamaya başladığında,bunun içi genelde babaya ihtiyaç duyar.
   -Klinik gözlemlerime göre,babanın yeterince zaman ayırmadığı çocuklar,genelde sinirli ve gergin olmaktadır.Bu durum ergenlik döneminde çocuğun,baba otoritesine başkaldırmasına neden olabilmektedir.
   -Babanın çocuğu ile vakit geçirip,normalde annenin yaptığı bakımların bazılarını yapması(yemek yedirmek gibi)ona güven ve bağlılık duygusu kazandırır.

                                            Nasıl İletişim Kurmalı?

     Çocukla kaliteli zaman geçirmek,üstelik bunu,onun duygusal ve zihinsel gelişimine katkıda bulunacak aile içi eğitime  destek verecek şekilde yapmak,birçok anne-baba için zordur.Bu zorluğu,anne-babalar”Onunla oynamak istiyorum ama söz dinlemiyor,sürekli yaramazlık yapıyor”,”Konuştuğu şeyleri anlamıyor,onunla oynarken sıkılıyorum.”gibi sözlerle özetlerler.Oysa nitelikli beraberlik için anne-babanın,önce kendilerini yukarıda bahsettiğimiz çerçevede sorgulayıp sonra da nasıl iletişim kurulacağını öğrenmeleri gerekir.Aile içi eğitim açısından yararlı olacak birkaç temel tavsiyeyi sıralamakta fayda var:
    -Anne-baba öncelikle çocukla zaman geçirmeyi “Diğer işlerimle birlikte yaparım”şeklinde düşünmeden günlük ya da haftalık programlarının bir parçası olarak görmelidir.Örneğin;baba nasıl ki işe gidip para kazanmayı ailenin devamı için önemli görüyorsa ,çocuğuna ayıracağı zamanı da böyle değerlendirmelidir.
    -Çocukla birlikte yapılacak herhangi bir program çok önemli olmadıkça iptal edilmemeli,edilse bile en kısa zamanda telafi edilmelidir.
    -Çocuğu oyun oynamaya ya da herhangi bir faaliyette bulunmaya ikna edemiyorsanız ona ihtiyacınız olduğunu hissettirin.Örneğin;bir bilgisayar oyununun ya da yap-bozun nasıl oynanacağı konusunda ondan yardım isteyin.
    -Becerilerini göstermesine fırsat verin.Belirli şeyleri nasıl yaptığını anlatmasını isteyin.
    -Birlikte geçirdiğiniz zamanlarda çocuğun yapmaktan hoşlandığı şeylere izin verin.
    -Çocuğa yaşına göre sürprizler yapın.Örneğin;baba işten eve her zamankinden daha erken dönüp çocuğu yemek yemeye götürebilir.Ya da anne rutin işlerini bırakıp onunla sinemaya gidebilir.Ancak sürprizleri,çocuğu her zaman beklenti içine sokacak kadar sık yapmamak gerekir.